4
- SERBEST BÖLGELERDE SAĞLANAN TEŞVİKLER VE AVANTAJLAR NELERDİR?
*
Serbest bölgelerde vergi, resim, harç, gümrük ve kambiyo mükellefiyetlerine
dair mevzuat hükümleri uygulanmaz. Firmalar bölgedeki faaliyetleri
nedeniyle elde ettikleri gelirlerle ilgili olarak; gelir/kurumlar
vergileri ile KDV dahil bütün diğer vergilerden muaftırlar.
*
Ayrıca, işçi ücretleri üzerinden gelir vergisi ödenmediği için
işçilik maliyeti de düşüktür.
*
Serbest bölge faaliyetlerinden elde edilen kazanç ve gelirler
hiç bir izne ve vergiye tabi olmaksızın yurt dışına veya Türkiye'ye
transfer edilebilir.
*
Türkiye'deki tam ve dar gerçek ve tüzel kişilerin serbest bölgelerdeki
faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazanç ve iratlar, kambiyo
mevzuatına uygun olarak, Türkiye'ye getirilmesi halinde de gelir
ve kurumlar vergisinden
muaftır.
*
Serbest bölgeler gümrük hattı dışında sayıldığından, serbest bölgeler
ile Türkiye'nin diğer yerleri arasında yapılan ticarette dış ticaret
rejimi hükümleri uygulanır. Başka bir deyişle, Türkiye'den serbest
bölgeye satılan mallar ihracat rejimine, serbest bölgeden Türkiye'ye
satılan mallar ise ithalat rejimine tabi olup, serbest bölge kullanıcıları
Türkiye'den ihraç fiyatına (KDV'siz) mal satın alabilirler. Diğer
taraftan, serbest bölge ile diğer ülkeler ve diğer serbest bölgeler
arasında dış ticaret rejimi hükümleri uygulanmaz.
*
Serbest bölgeye getirilen Türkiye veya AB menşeli ya da buralarda
serbest dolaşımda bulunan malların, serbest dolaşımda bulunma
statüsü değişmediğinden, Türkiye'ye veya AB üyesi ülkelere girişinde
gümrük vergisi ödenmez. Ayrıca, üçüncü ülke menşeli malların serbest
bölgeye girişinde ve bu malların Türkiye veya AB üyesi ülkeler
dışındaki üçüncü ülkelere gönderilmesi halinde de gümrük vergisi
ödenmez. Ancak, serbest bölgeden Türkiye'ye veya AB üyesi ülkelere
gönderilen serbest dolaşım durumunda olmayan üçüncü ülke menşeli
mallar için Ortak Gümrük Tarifesi'nde belirtilen oran üzerinden
gümrük vergisi ödenir.
*
Serbest Bölgeler "Türkiye -AB Gümrük Birliği Bölgesi"
içerisinde sayıldığından; serbest bölgelerden Türkiye veya AB
menşeli ürünler ile Türkiye'de serbest dolaşım durumunda bulunan
ürünler ATR Belgesi düzenlenerek gönderebilirler. Üçüncü ülke
menşeli ürünler ise Ortak Gümrük Tarifesi'nde belirtilen oran
üzerinden serbest bölge gümrük müdürlüğüne gümrük vergisi ödenerek
serbest dolaşıma geçirildikten sonra ATR Belgesi düzenlenerek
AB'ye gönderilebilir.
*
Serbest bölgede faaliyette bulunan firmalar yatırım ve üretim
safhalarında Bakanlar Kurulu'nca belirlenen yatırım teşviklerinden
yararlanabilir.
*
Serbest bölgede sağlanan teşvik ve avantajlardan yerli ve yabancı
bütün firmalar eşit olarak yararlanır.
*
Mallar serbest bölgede süre sınırlaması olmaksızın kalabilir.
*
Fiyat, kalite ve standartlarla ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlanna
verilen yetkiler serbest bölgelerde uygulanmaz.
*
Serbest bölgedeki faaliyetlerle ilgili her türlü ödemeler dövizle
yapılır.
*
Serbest bölgelerden Türkiye'ye yönelik mal satışına (ithalat)
ve serbest bölge ile diğer ülkeler arasında yapılacak takas ticaretine
kısıtlama getirilmemiştir.
*
99 yıla kadar süreli faaliyet ruhsatı verilebilir.
*
Başvuru ve faaliyet süresince her türlü bürokrasi en aza indirilmiştir.
Serbest bölgeler özel sektör şirketlerince işletilmektedir.
*
Serbest bölgelerde; 1580 sayılı Belediye Kanunu (15 inci maddenin
5,22,25,32 ve 47'nci bendleri hariç), 5682 sayılı Pasaport Kanunu,
5683 sayılı Yabancıların Türkiye'de Seyahat ve İkametleri Hakkındaki
Kanun, 2007 sayılı Türkiye'deki Türk Vatandaşlarına Tahsis Edilen
Sanat ve Hizmetler Hakkındaki Kanun ile ek ve değişiklikleri,
2677 sayılı Sivil Hava Meydanları, Limanlar ve Sınır Kapılarında
Görev ve Hizmetlerin Yürütülmesi Hakkında Kanun, 1050 sayılı Muhasebeyi
- Umumiye Kanunu, 832 sayılı Sayıştay Kanunu, 2886 sayılı Devlet
İhale Kanunu ile diğer kanunların 3218 sayılı Serbest Bölgeler
Kanunu'na aykırı hükümleri uygulanmaz.
*
Serbest bölgeler; AB ve Orta Doğu pazarlarının yakınında, Akdeniz,
Ege ve Karadeniz'deki büyük limanlara, uluslararası havaalanlarına,
karayolu ağlarına kültür, turizm ve eğlence merkezlerine yakın
yerlerde kurulmuştur.
*
Serbest bölgelerin altyapısı gelişmiş ülkelerin benzerleri ile
aynı standarttadır. Açık ve kapalı alan kiraları diğer ülkelere
göre düşüktür.